(ÖZEL HABER) - Uşak’ta Kayaağıl çevresi, Göğem, Ulubey yolu hattı ve bazı köylerde oluşan hobi evi alanları için “yıkım”, “kaçak yapı”, “imar sorunu” ve “altyapı kesintisi” tartışmaları sürerken, gözler artık çözüm senaryolarına çevrildi. Peki Uşak’taki hobi evleri gerçekten kurtarılabilir mi? Uzmanlara göre tamamen imkansız değil. Ancak bunun için hem vatandaşın hem de yerel yönetimlerin birlikte hareket edeceği yeni bir model gerekiyor.
Asıl Sorun: Tarım Arazisine Kontrolsüz Yapılaşma
Türkiye genelinde olduğu gibi Uşak’ta da birçok hobi evi tarım vasfı taşıyan araziler üzerine yapıldı. Yeni düzenlemelerle birlikte tarım arazilerindeki izinsiz yapılaşmalara ağır yaptırımlar getirildi. Elektrik, su ve doğalgaz abonelikleriyle ilgili kısıtlamalar, yıkım süreçleri ve yüksek para cezaları gündeme geldi. Uzmanlara göre Uşak’taki en büyük problem, plansız büyüme, parçalı satış sistemi ve bazı bölgelerde imar altyapısının hiç oluşturulmaması.
Çözüm İçin İlk Adım: “Toplu İmar Düzenlemesi”
Şehir plancıları ve emlak uzmanlarının değerlendirmelerine göre Uşak’taki hobi evlerinin kurtarılabilmesi için en güçlü seçeneklerden biri, belirli bölgelerde toplu plan revizyonu yapılması. Özellikle: Tarımsal niteliğini kaybetmiş alanlar, Yerleşimin fiilen oluştuğu bölgeler, Elektrik-su altyapısı bulunan alanlar, Uzun süredir kullanılan hobi evleri için kontrollü imar geçiş modeli uygulanabileceği değerlendiriliyor. Benzer süreçlerin Türkiye’nin farklı şehirlerinde “kentsel gelişme alanı” ve “özel planlama bölgesi” yöntemleriyle çözüldüğü belirtiliyor. Uşak’ta geçmişte uzun yıllar çözülemeyen bazı imar sorunlarının uzlaşma modeliyle çözüldüğü örnekler de dikkat çekiyor.
Kooperatif Modeli Gündeme Gelebilir
Uzmanların üzerinde durduğu ikinci formül ise kooperatifleşme modeli. Buna göre dağınık parseller yerine ortak altyapı ve ortak planlama sistemi oluşturularak bazı bölgelerde yasal zeminin güçlendirilmesi mümkün olabilir. Özellikle, Yol standardı, Kanalizasyon altyapısı, Yangın güvenliği, Ortak sosyal alan, Atık yönetimi gibi kriterlerin sağlanması halinde bazı bölgelerin “kontrollü kırsal yaşam alanı” statüsüne dönüştürülebileceği konuşuluyor.
Uşak’ta Vatandaş Ne İstiyor?
Hobi evi sahiplerinin büyük bölümü kendilerini “kaçak yapı sahibi” olarak görmediklerini söylüyor. Birçok vatandaş, satın aldıkları yerlerin dönemin koşullarında resmi satışlarla pazarlanması nedeniyle mağdur olduklarını dile getiriyor. Özellikle pandemi sonrası dönemde Uşak’ta doğaya yakın yaşam isteği ciddi şekilde arttı. Kent merkezindeki yoğun yapılaşmadan uzaklaşmak isteyen birçok aile, küçük hobi evlerini hafta sonu yaşam alanına dönüştürdü.
“Tam Yıkım Yerine Dönüşüm” Çağrısı
Şehircilik uzmanlarına göre en gerçekçi çözüm, tüm yapıların doğrudan yıkılması değil, riskli ve tamamen kaçak alanlarla, dönüşebilecek bölgelerin birbirinden ayrılması. Buna göre, tarıma ciddi zarar veren yapılar kaldırılmalı, su havzaları ve verimli ovalar korunmalı ancak yerleşim dokusu oluşmuş alanlarda dönüşüm modeli değerlendirilmelidir. Aksi halde Uşak’ta yüzlerce vatandaşın ekonomik mağduriyet yaşayabileceği, aynı zamanda kırsal bölgelerde büyük sosyal gerilim oluşabileceği ifade ediliyor. Önümüzdeki süreçte hem merkezi yönetimin hem de yerel yönetimlerin atacağı adımlar, Uşak’taki hobi evlerinin geleceğini belirleyecek gibi görünüyor.
