Bilim ve Teknoloji

115 Yıllık İklim Verisi Yapay Zekayla Yeniden Hayat Buldu

Kandilli Rasathanesi’nin 115 yıllık meteorolojik arşivi yapay zekayla dijitalleşiyor. Proje, afet yönetimi ve iklim analizlerinde yeni bir dönem başlatacak.

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Meteoroloji Laboratuvarı, “Meteorolojik Bilimsel Mirasın Korunması” projesi kapsamında Türkiye’nin en köklü veri arşivlerinden birini dijital ortama taşıyor. 1911 yılından bu yana kesintisiz şekilde tutulan analog meteorolojik kayıtlar, yapay zeka ve veri bilimi yöntemleriyle sayısallaştırılıyor. “Kandilli’nin 115 Yıllık İklim Hafızası” başlığıyla düzenlenen seminerde, projenin detayları kamuoyuyla paylaşıldı. Üsküdar’daki yerleşkede gerçekleştirilen etkinlikte, Nisan 2025’te başlayan çalışmanın yıl sonuna kadar tamamlanmasının hedeflendiği açıklandı. Proje kapsamında sıcaklık, yağış, basınç, nem, rüzgar ve güneşlenme gibi temel meteorolojik parametreler dijital veri setine dönüştürülüyor.

KRDAE Meteoroloji Laboratuvarı Şefi Ayfer Serap Söğüt, meteorolojik verinin yalnızca günlük hava tahminlerinden ibaret olmadığını belirterek, doğru analiz edilen verilerin karar alma süreçlerini doğrudan etkilediğini vurguladı. Söğüt, yapay zeka destekli büyük veri analitiği sayesinde daha güvenilir iklim öngörüleri üretmeyi hedeflediklerini ifade etti. Meteoroloji Genel Müdürlüğü İstanbul Bölge Müdürü Atakan Çelebi ise 115 yıllık veri setinin Türkiye’nin iklim hafızası niteliğinde olduğunu belirterek, uzun dönemli gözlemler sayesinde iklim değişikliğinin somut biçimde izlenebildiğini söyledi.

KRDAE Müdürü Özer Çinioğlu da meteorolojik kayıtların tarihsel önemine dikkat çekerek, Kandilli’de tutulan uzun süreli verilerin yalnızca bilimsel değil, toplumsal bir hafıza niteliği taşıdığını dile getirdi. Seminerde yapılan sunumlarda, uzun dönemli ve yüksek zaman çözünürlüklü verilerin iklim değişikliği çalışmalarında kritik rol oynadığı vurgulandı. Uzmanlar, bu verilerin ekstrem hava olaylarının analizinde ve afet risklerinin doğru değerlendirilmesinde temel kaynak olacağını ifade etti. Proje kapsamında geliştirilen yapay zeka tabanlı sistemler de tanıtıldı. Üniversite öğrencilerinin katkısıyla geliştirilen çözümler arasında otomatik veri sayısallaştırma sistemleri, dijital analiz platformları ve iklim projeksiyon modelleri yer aldı. Kandilli Rasathanesi’nde bir asrı aşkın süredir tutulan bu kayıtların dijital ortama aktarılmasıyla birlikte, Türkiye’de uzun vadeli iklim analizlerinin daha sağlıklı yapılması, afet yönetimi, tarım, su yönetimi ve şehir planlaması gibi alanlarda daha güçlü veri temelli kararlar alınması hedefleniyor. (Kaynak: eramedia.com.tr)