Çocukluk çağı astımı, çocuklarda en sık görülen kronik solunum yolu hastalıkları arasında yer alıyor. Çocuk İmmünolojisi ve Çocuk Alerjisi uzmanı Doç. Dr. Mutlu Yüksek, Zonguldak’ta okul çağındaki her 10 çocuktan yaklaşık birinde astım belirtileri görüldüğünü belirterek, ailelerin hastalığı tanımasının ve tedavi planına uymasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Astımın, akciğerlerdeki hava yollarının bazı uyarılara karşı aşırı duyarlı hâle gelmesi sonucu zaman zaman daralması olduğunu aktaran uzman, bu daralmanın hava yollarında iltihap, kas kasılması ve mukus artışı nedeniyle ortaya çıktığını söyledi. “Astım belirtileri çocuklarda farklı şekillerde görülebilir ve tüm belirtilerin bir arada olması gerekmez,” diyen Dr. Yüksek, en yaygın belirtileri şöyle sıraladı: gece veya sabaha karşı artan öksürük, kuru tutturucu öksürük, nefes darlığı, hırıltı, göğüste sıkışma hissi ve çabuk yorulma.
Astımın tek bir nedeni bulunmadığını belirten Dr. Yüksek, “Genetik yatkınlık ile çevresel faktörlerin birleşimi sonucu ortaya çıkar. Her astım olgusu alerjik olmak zorunda değildir” dedi. Sık görülen tetikleyiciler arasında alerjenler (ev tozu akarları, polen, hayvan tüyleri), viral solunum yolu enfeksiyonları, sigara dumanı, soğuk hava, ani hava değişiklikleri ve yoğun kokular yer alıyor. Astım tanısının; çocuğun öyküsü, muayene bulguları ve gerekli durumlarda solunum fonksiyon testleri ve alerji testleri ile konulduğunu belirten uzman, erken tanı ve düzenli takibin astım ataklarının sıklığını ve şiddetini azalttığını söyledi. Tedavi planının çocuğun yaşına ve belirtilerin şiddetine göre kişiye özel hazırlandığını aktaran Dr. Yüksek, tedavide iki ana ilaç grubunun kullanıldığını ifade etti: kontrol edici ilaçlar ve kurtarıcı (atak) ilaçlar. “Kontrol edici ilaçların düzenli kullanımı, tedavinin başarısında kritik rol oynar” dedi.
Ataklarda yapılması gerekenler
Dr. Yüksek, astım atağı sırasında sakin kalmanın ve doktorun önerdiği kurtarıcı ilacın doğru teknikle uygulanmasının önemli olduğunu belirtti. “20 dakika sonra düzelme yoksa ikinci doz uygulanabilir. Çocuğun konuşmakta zorlanması, morarma veya belirgin rahatlamama durumunda acil servise başvurulmalıdır. Atak sonrası mutlaka doktor kontrolü sağlanmalıdır” dedi.
Evde alınacak önlemler ve yaşam kalitesi
Evde sigara dumanından uzak durmanın, ev tozu akarlarının azaltılmasının, nem ve küfün engellenmesinin astımı kontrol altına almada etkili olduğunu vurgulayan uzman, polen mevsiminde kıyafet değişikliği ve duş alınmasının faydalı olduğunu söyledi. Yoğun kokulu temizlik ürünleri ve katkı maddesi içeren gıdalardan uzak durmanın aileler için önemli olduğunu belirtti.
Uzman, astımlı çocukların kontrol altında tutulduklarında spor yapabileceğini, okula devam edebileceğini ve yaşıtlarıyla aynı yaşam kalitesine sahip olabileceğini ifade ederek, “Hastalık iyi yönetildiğinde günlük yaşamda herhangi bir kısıtlama gerekmez” dedi. (Kaynak: doktortakvimi)