Şut hareketi, teknik fauller, sportmenlik dışı fauller, video inceleme sistemi ve turnuva sıralama kriterleri başta olmak üzere birçok alanda önemli değişiklikler yürürlüğe girecek.
Şut Hareketi Tanımı Yeniden Yapıldı
FIBA'nın yeni düzenlemeleriyle birlikte en dikkat çeken değişikliklerden biri "atış hali" yani şut hareketi tanımında yapıldı.
Son yıllarda oyuncuların faul almak amacıyla yaptığı tartışmalı şut girişimlerinin artması üzerine, şut hareketinin hangi anda başlayıp hangi anda sona ereceği daha ayrıntılı şekilde tanımlandı. Yeni kurallara göre sıçrayarak veya hareket halinde yapılan şutlarda atış hali, oyuncunun omuzlarını ve topu rakip potaya doğru yukarı yönlendirdiğı anda başlayacak. Penetre sonrası yapılan atışlar ve hareket halindeki şutlarda da hakemlerin değerlendirme kriterleri netleştirildi.
Çift Sürme Kuralı Daha Açık Hale Getirildi
Dripling (top sürme) kuralında da önemli bir düzenleme yapıldı. Yeni kurallarla birlikte oyuncunun canlı top kontrolünü hangi durumlarda kaybetmiş sayılacağı daha açık şekilde tanımlandı.
Buna göre oyuncu şut girişiminde bulunduğunda, rakibin topa temas etmesi halinde veya pas sırasında ya da istem dışı topu düşürdükten sonra top başka bir oyuncuya temas ettiğinde yeniden dripling yapabilecek.
Teknik Fauller Artık İki Ayrı Kategoride Değerlendirilecek
FIBA, teknik faulleri de iki ayrı kategoriye ayırdı.
Kategori 1 teknik fauller; hakemlere, rakiplere veya görevlilere yönelik saygısız davranışlar, rakibi tahrik eden hareketler ve aldatmaya yönelik sportmenlik dışı davranışları kapsayacak.
Kategori 2 teknik fauller ise oyunu geciktirme, potaya asılma ve bazı idari ihlaller gibi daha hafif ihlaller için uygulanacak. Kategori 1 teknik fauller diskalifiye hesabına dahil edilirken, Kategori 2 teknik fauller oyuncunun oyundan atılmasına neden olan hesaplamaya dahil edilmeyecek.
Yeni kurallarla birlikte "sportmenlik dışı faul" uygulaması kaldırıldı.
Bunun yerine "Oyunun Akışını Bozan Faul" ve "Kasti Faul" olmak üzere iki yeni faul tanımı getirildi.
Oyunun Akışını Bozan Faul; hızlı hücumu kesmeye yönelik taktik temaslar, çeyrek sonunda süreyi durdurmak amacıyla yapılan fauller ve açık sayı şansını engelleyen bazı müdahaleleri kapsayacak. Bu durumda faul yapılan oyuncu serbest atış kullanacak ve hücum eden takım ön sahadan oyuna başlayacak.
Kasti Faul ise topa oynama amacı taşımayan, rakibin sakatlanmasına yol açabilecek veya aşırı sert temas içeren hareketler için uygulanacak. İki kasti faul alan ya da belirli kombinasyonda ağır teknik faul alan oyuncular diskalifiye edilecek.
Video İnceleme Sistemi Genişletildi
Anlık Tekrar Sistemi'nin (IRS) kullanım alanı da genişletildi.
Hakemler artık topun oyuna sokulması sırasında yaşanan bazı faulleri, çembere müdahale pozisyonlarını, atışın iki ya da üç sayı olup olmadığını, bazı kişisel ve kasti faulleri, diskalifiye kararlarını, düzeltilebilir hakem hatalarını ve oyun saatiyle ilgili çeşitli pozisyonları video üzerinden inceleyebilecek.
Hakem İşaretleri ve Maç Kağıdı Yenilendi
Yeni faul türlerinin uygulanabilmesi amacıyla hakem işaretlerine yeni semboller eklendi.
Bunun yanında maç kağıdında da önemli değişiklikler yapıldı. Oyunun Akışını Bozan Faul, Kasti Faul ile Kategori 1 ve Kategori 2 teknik fauller için ayrı kayıt sistemi oluşturuldu. Diskalifiyeye neden olan fauller ise özel işaretlemeyle gösterilecek.
Turnuva Sıralama Sistemi Güncellendi
FIBA, eleme usulü oynanan organizasyonlarda klasman maçlarının yapılmadığı durumlarda yaşanan sıralama tartışmalarını da yeni kurallarla çözüme kavuşturdu.
Buna göre grup aşaması sonrasında elenen veya çeyrek finalde turnuvaya veda eden takımlar; grup sıralaması, galibiyet-mağlubiyet sayısı, sayı averajı ve atılan sayı kriterlerine göre sıralanacak.
Saha çizgilerinin görünürlüğünü artırmak amacıyla renk kullanımında daha esnek bir uygulamaya geçildi. Sınır çizgilerinin aynı renkte olması zorunlu tutulurken, orta çizgi ve orta dairenin diğer saha çizgilerinden farklı renkte olmasına izin verildi.
Forma kurallarında ise oyuncuların aynı renk çorap giymesi zorunluluğu korunurken, çorapların görünür olma şartı kaldırıldı. Bu değişiklikle modern ekipman kullanımına uyum sağlanması hedefleniyor.
Yeni Kurallar 1 Ekim'de Yürürlüğe Girecek
FIBA tarafından yayımlanan yeni Resmi Basketbol Kuralları, 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren tüm FIBA organizasyonlarında uygulanmaya başlanacak.
Yeni kurallar öncesinde Ağustos ayında ulusal federasyonlara yönelik çevrim içi eğitim seminerleri düzenlenmesi planlanırken, güncellenen Resmi Basketbol Kuralları Yorumları belgesinin ise Eylül ayında yayımlanması bekleniyor. (Kaynak: TBF)