Protein tüketimi, özellikle spor yapanlar ve kilo vermek isteyenler arasında giderek daha fazla önem kazanıyor. Ancak Diyetisyen Melda Gizem Tavukçuoğlu'na göre, herkes için geçerli tek bir protein miktarı bulunmuyor. Yaş, kilo, fiziksel aktivite düzeyi, kas kütlesi, sağlık durumu ve hedefler, günlük protein ihtiyacını doğrudan etkiliyor.
Protein İhtiyacı Herkes İçin Aynı Değil
Diyetisyen Tavukçuoğlu, sağlıklı ve hareketsiz yetişkinlerde günlük protein ihtiyacının kilogram başına yaklaşık 0,8 gram olarak kabul edildiğini belirtiyor. Ancak bu değerin yalnızca temel fizyolojik ihtiyacı karşılayan minimum referans olduğunu vurgulayan Tavukçuoğlu, kas kütlesini korumak, düzenli egzersiz yapmak veya kilo verme sürecinde olan bireylerde protein gereksiniminin artabileceğini ifade ediyor. Bilimsel çalışmalara göre özellikle direnç egzersizi yapan bireylerde daha yüksek protein alımının kas gelişimini desteklediğini belirten Tavukçuoğlu, bunun herkes için aynı miktarın önerileceği anlamına gelmediğinin altını çiziyor.
Kilo Verirken Protein Daha da Önemli Hale Geliyor
Kilo verme sürecinde amaç yalnızca tartıdaki rakamı düşürmek değil, yağ kaybederken kas kütlesini koruyabilmek olmalı. Uzmanlara göre kalori açığı oluşturulan diyetlerde yeterli protein tüketimi ve direnç egzersizleri birlikte uygulandığında kas kaybı önemli ölçüde azaltılabiliyor. Diyetisyen Tavukçuoğlu, 2024 yılında yayımlanan bilimsel çalışmaların da fazla kilolu veya obez bireylerde protein alımının artırılmasının kas kütlesinin korunmasına katkı sağlayabileceğini gösterdiğini belirtiyor. Ancak burada da kişiye özel değerlendirme yapılması gerektiğine dikkat çekiyor.
Spor Yapanlar ve İleri Yaştakiler Daha Fazla Proteine İhtiyaç Duyabiliyor
Düzenli spor yapan bireylerde protein ihtiyacı hareketsiz kişilere göre daha yüksek olabiliyor. Özellikle direnç antrenmanı yapan kişilerde kilogram başına günlük yaklaşık 1,4 ile 2 gram arasında protein alımının bilimsel olarak sık kullanılan bir aralık olduğu belirtiliyor. Bununla birlikte proteinin yalnızca miktarı değil, gün içerisine dengeli dağıtılması da kas gelişimi açısından önem taşıyor. İleri yaşlarda ise kas protein sentezinin yavaşlaması nedeniyle protein ihtiyacı artabiliyor. Sağlıklı yaşlı bireylerde genellikle kilogram başına 1,0-1,2 gram protein önerilirken, hastalık veya yetersiz beslenme gibi özel durumlarda bu miktar daha da yükselebiliyor.
Fazla Protein Daha Fazla Kas Anlamına Gelmiyor
Diyetisyen Melda Gizem Tavukçuoğlu, toplumda yaygın olan "ne kadar fazla protein tüketirsem o kadar kas yaparım" düşüncesinin doğru olmadığını ifade ediyor. Kas gelişiminin yalnızca protein miktarına bağlı olmadığını belirten Tavukçuoğlu, direnç egzersizi, yeterli enerji alımı, kaliteli uyku ve dengeli beslenmenin de en az protein kadar önemli olduğunu söylüyor.
Bu nedenle yüksek protein tüketmek yerine, bireyin ihtiyacına uygun miktarda protein almasının çok daha doğru bir yaklaşım olduğu vurgulanıyor.
Protein Sadece Etten Alınmıyor
Protein denildiğinde akla ilk olarak et ürünleri gelse de uzmanlara göre yumurta, balık, tavuk, süt ve süt ürünlerinin yanı sıra baklagiller, soya ürünleri ve kuruyemişler de önemli protein kaynakları arasında yer alıyor. Sağlıklı beslenmede önemli olanın tek bir besine odaklanmak değil, farklı kaynaklardan yeterli ve dengeli protein almak olduğu belirtiliyor. Diyetisyen Melda Gizem Tavukçuoğlu, protein ihtiyacının herkes için farklı olduğunu hatırlatarak, özellikle böbrek hastalığı gibi özel sağlık sorunları bulunan bireylerin protein tüketimini mutlaka hekim ve diyetisyen kontrolünde planlamaları gerektiğini ifade ediyor. (Kaynak: Doktortakvimi)