Roma’dan Sonra Berlin: 12 Bin Yıllık Miras

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 12 bin yıllık insanlık mirasını Roma’nın ardından bu kez Berlin’de dünya ile buluşturdu. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Berlin Devlet Müzeleri’ne bağlı Vorderasiatisches Museum iş birliğiyle hazırlanan “Toplumun Keşfi: 12 Bin Yıl Önce Göbeklitepe ve Taş Tepelerde Yaşam” sergisi, Berlin’de kapılarını açtı. Berlin Museuminsel’de yer alan James-Simon Galerie’de düzenlenen açılış törenine Almanya Kültür ve Medyadan Sorumlu Devlet Bakanı Wolfram Weimer, Türkiye Cumhuriyeti Berlin Büyükelçisi Gökhan Turan, Alman Arkeoloji Enstitüsü Başkanı Friederike Fless, Taş Tepeler Projesi Başkanı Necmi Karul ve Ön Asya Müzesi Direktörü Barbara Helwing de katıldı.

Açılışta konuşan Bakan Ersoy, Göbeklitepe ve Taş Tepeler’de ortaya çıkarılan bulguların insanlık tarihinin en erken ve en çarpıcı sayfalarını yeniden yorumlamaya imkân verdiğini belirtti. Bereketli Hilal’in Türkiye sınırları içinde kalan bölümünde, özellikle Şanlıurfa ve çevresinde yaşanan dönüşümlerin medeniyet kavramının temellerini oluşturduğunu vurguladı. Neolitik Çağ’da avcı-toplayıcı yaşamdan yerleşik düzene ve üretime geçişin en erken izlerinin bu bölgede görüldüğünü ifade eden Ersoy, yalnızca tarımın değil mimarinin, heykeltıraşlığın ve inanç sistemlerinin de sanılandan çok daha erken geliştiğinin altını çizdi.

Sergide yer alan eserlerin Neolitik insanın doğayla kurduğu ilişkiyi, sembolik düşünce dünyasını ve toplumsal örgütlenme biçimini anlamaya katkı sunduğunu belirten Bakan Ersoy, Göbeklitepe, Karahantepe ve Sayburç gibi alanlardan elde edilen buluntuların kamusal yaşamın ve karmaşık toplumsal yapıların tarım toplumlarından önce ortaya çıktığını açıkça gösterdiğini dile getirdi. 2021’de başlatılan Taş Tepeler Projesi’nin, Göbeklitepe merkezli bu büyük dönüşümü çağdaş yerleşimlerle birlikte ele aldığını hatırlatan Bakan Ersoy, bugün çok sayıda Türk ve yabancı akademik kurumun dahil olduğu geniş bir bilimsel iş birliği ağıyla çalışmaların sürdüğünü söyledi. Bu yönüyle projenin ülkeler arası bilimsel diyaloğa da hizmet eden evrensel bir değer taşıdığını kaydetti.

UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Göbeklitepe’nin uluslararası bilinirliğini artırmak amacıyla kongreler ve sergiler düzenlediklerini ifade eden Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 2024’te Şanlıurfa’da gerçekleştirilen Dünya Neolitik Kongresi’ne 64 ülkeden binin üzerinde bilim insanının katıldığını hatırlattı. Roma’daki Kolezyum’da açılan “Göbeklitepe: Kutsal Bir Yerin Gizemi” sergisinin gördüğü yoğun ilginin ardından şimdi Berlin’de yeni bir perspektifle aynı hikâyeyi anlattıklarını söyledi.

Önümüzdeki dönemde Birleşik Krallık, Japonya ve Fransa’da Taş Tepeler temalı sergiler için görüşmelerin sürdüğünü açıklayan Ersoy, Türkiye ile Almanya arasında kültür ve arkeoloji alanında uzun yıllara dayanan güçlü bir iş birliği bulunduğunu vurguladı. 1929’da İstanbul’da kurulan Alman Arkeoloji Enstitüsü’nün Türkiye’de önemli çalışmalara imza attığını belirten Ersoy, bu serginin bilimsel ortaklığı daha da derinleştireceğine inandığını dile getirdi.

Almanya Kültür ve Medyadan Sorumlu Devlet Bakanı Wolfram Weimer ise serginin Müze Adası’nda düzenlenmesinden duyduğu memnuniyeti ifade ederek, Türk ve Alman arkeologlar arasındaki yüzyıllara dayanan iş birliğinin insanlığın ortak kökenlerini anlamada güçlü bir örnek oluşturduğunu söyledi. Berlin’de açılan sergi, Anadolu’dan yükselen 12 bin yıllık mirası Avrupa’nın kalbinde yeniden gündeme taşırken, insanlığın ortak geçmişine dair yeni bir düşünme alanı sunuyor. (Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı)