Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan merkezi yönetim bütçesi verilerine göre, 2025 yılında Ar-Ge faaliyetleri için merkezi yönetim bütçesinden toplam 253 milyar 544 milyon TL harcama yapıldı. Bu tutar, merkezi yönetim bütçesinin yüzde 1,58'ini, 63 trilyon 20 milyar 906 milyon TL olarak hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) ise yüzde 0,40'ını oluşturdu. Bütçe başlangıç ödeneklerine göre ise 2026 yılında Ar-Ge faaliyetleri için ayrılan kaynak 308 milyar 568 milyon TL olarak belirlendi. Böylece araştırma ve geliştirme yatırımlarında geçen yıla göre önemli bir artış öngörüldü.
Ar-Ge bütçesinde en büyük pay üniversitelere ayrıldı
Sosyo-ekonomik hedeflere göre değerlendirildiğinde, 2025 yılında Ar-Ge harcamalarının en büyük bölümü yüzde 64,9 ile üniversitelerde yürütülen genel bilgi gelişimi çalışmalarına ayrıldı. Bu alanı yüzde 11,5 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, yüzde 5,0 ile diğer kaynaklardan finanse edilen genel bilgi gelişimi, yüzde 4,4 ile tarım ve yüzde 4,4 ile eğitim izledi.
2026 yılı bütçe ödeneklerinde de benzer bir dağılım öngörüldü. Buna göre Ar-Ge kaynaklarının yüzde 69,5'i üniversitelerde yürütülecek genel bilgi gelişimi çalışmalarına ayrılırken, yüzde 8,9'u endüstriyel üretim ve teknolojiye, yüzde 5,5'i diğer kaynaklardan finanse edilen genel bilgi gelişimine, yüzde 4,7'si tarıma ve yüzde 4,0'ı savunma alanına tahsis edildi.
Uluslararası Ar-Ge programlarına 1,82 milyar TL kaynak aktarıldı
Merkezi yönetim bütçesinden uluslararası Ar-Ge programlarına da önemli kaynak ayrıldı. Verilere göre 2025 yılında bu kapsamda 1 milyar 820 milyon TL harcama gerçekleştirildi. Bu harcamaların 987 milyon TL'si Avrupa çapında yürütülen Ar-Ge programlarına aktarılırken, 435 milyon TL ikili veya çok taraflı kamu Ar-Ge programlarına, 402 milyon TL ise uluslararası Ar-Ge faaliyetleri yürüten kuruluşlara gönderilen kamu fonlarından oluştu.
2026 yılı bütçe ödeneklerinde uluslararası Ar-Ge programları için ayrılan kaynak 1 milyar 950 milyon TL olarak planlandı. Bunun 1 milyar TL'si Avrupa çapındaki Ar-Ge programlarına, 489 milyon TL'si uluslararası Ar-Ge kuruluşlarına, 460 milyon TL'si ise ikili ve çok taraflı uluslararası Ar-Ge programlarına ayrıldı. Artırılan bütçe ile birlikte Türkiye'nin bilimsel araştırma, teknoloji geliştirme ve yenilikçilik kapasitesinin güçlendirilmesi, üniversiteler ile sanayi arasındaki iş birliğinin desteklenmesi ve uluslararası Ar-Ge projelerinde daha etkin rol alınması hedefleniyor. (TÜİK)