Tarım ve Orman Bakanlığı, küresel ölçekte yaşanan jeopolitik gelişmeler ve gübre tedarikinde oluşabilecek risklere karşı yeni önlemleri uygulamaya aldı. Bakanlık tarafından 81 il valiliğine gönderilen genelgeyle, 2016 yılından bu yana tarımda kullanımı yasaklı olan amonyum nitrat gübresinin yeniden kullanımına izin verildi. Bu karar, Uşak dahil tüm illerde çiftçilerin gübreye erişimini kolaylaştırmayı ve tarımsal üretimde yaşanabilecek aksaklıkların önüne geçmeyi amaçlıyor.
Bakanlık kaynaklarından edinilen bilgilere göre, dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin ve gübre üretiminde kullanılan önemli ham maddelerin geçtiği Hürmüz Boğazı, küresel gübre ticareti açısından kritik bir geçiş noktası konumunda bulunuyor. Bölgede yaşanan gerilim ve gemi trafiğinde ortaya çıkan belirsizlikler nedeniyle dünya genelinde gübre fiyatlarında artış yaşanmaya başladı. Türkiye ise bu süreçte gıda arz güvenliğini korumak ve çiftçilerin üretim sürecinin kesintiye uğramasını önlemek için çeşitli tedbirler aldı.
Gübre Stokları Artırıldı
Bakanlık, savaş riskinin ortaya çıktığı ilk andan itibaren sektör temsilcileriyle koordinasyon içinde hareket ederek gübre ve gübre ham maddesi tedarikini hızlandırdı. Özel sektör tarafından yapılan alımlarla Türkiye’deki gübre stoklarının üreticilerin ihtiyaçlarını karşılayacak seviyeye ulaştırıldığı bildirildi. Öte yandan, gübre fiyatlarında yaşanabilecek artışın kontrol altına alınması için üre gübresinde uygulanan yüzde 6,5 gümrük vergisi sıfıra indirildi. Ayrıca amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı durdurularak iç piyasadaki arzın korunması hedeflendi.
Amonyum Nitrat Gübresi Ne İşe Yarıyor?
Tarımda yaygın şekilde kullanılan amonyum nitrat, bitkilerin gelişimi için hayati öneme sahip olan azot elementini sağlayan güçlü bir kimyasal gübre türü olarak biliniyor. Bu gübre özellikle; Buğday, arpa ve mısır gibi tahıl üretiminde, Şeker pancarı ve ayçiçeği gibi endüstriyel bitkilerde, Çayır ve mera alanlarında verimi artırmak amacıyla kullanılıyor. Amonyum nitrat, bitkilerin hem kısa vadede hızlı gelişmesine yardımcı oluyor hem de uzun vadede toprağın azot dengesini destekleyerek ürün verimini artırıyor. Özellikle kuru tarım yapılan bölgelerde etkili sonuçlar verdiği biliniyor.
Türkiye’de nitratlı gübrelerin el yapımı patlayıcı üretiminde kullanılma riskine karşı 8 Haziran 2016 tarihinde satış ve sevkiyatları durdurulmuştu. Yeni düzenlemeyle birlikte amonyum nitrat gübresi yeniden tarımsal kullanım kapsamına alınırken, güvenlik tedbirlerinin en üst seviyede uygulanacağı belirtildi.
Genelgeye göre amonyum nitrat gübresinin satış ve sevkiyatı 30 Mayıs’a kadar yapılabilecek. Satış ve dağıtım işlemleri ise Gübre Takip Sistemi (GTS) üzerinden gerçekleştirilecek. Çiftçilerin gübre alabilmesi için Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kaydının bulunması şart olacak. ÇKS kaydı bulunmayan üreticilere amonyum nitrat gübresi satışı yapılmayacak. Ayrıca il ve ilçe düzeyindeki denetim komisyonları, gübre dağıtıcılarını düzenli olarak kontrol edecek. Kurallara aykırı davrananlar hakkında ise ilgili mevzuat kapsamında adli işlem başlatılacak. (Kaynak:AA)