(ÖZEL HABER) - Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Uşak Belediye Başkanlığı verilerine dayandırdığı son çevre raporunda, kentte tamamlandığı belirtilen 22 ayrı bisiklet yolu güzergahı bulunuyor. Listede verilen uzunlukları tek tek topladığımızda 51 kilometre 610 metrelik bir rakam ortaya çıkıyor. Ancak bu rakamın tamamının bugün kesintisiz ve aktif bir ulaşım ağı oluşturup oluşturmadığı ayrı bir soru olarak duruyor.
Uşak Belediye Başkan Vekili Hatice Terekeci Özkan’ın kentte yapılması planlanan yeni bisiklet yolu güzergahında inceleme yaptığını açıklaması, Uşak’ın mevcut bisiklet yolu ağını yeniden gündeme getirdi. Peki Uşak’ta halihazırda kaç kilometre bisiklet yolu bulunuyor? Bu sorunun cevabını resmi kayıtlarda aradık.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2024 Uşak İl Çevre Durum Raporu’nda “Tamamlanan Bisiklet Yolları” başlığı altında dikkat çekici bir liste bulunuyor. Tablonun kaynağı ise doğrudan “Uşak Belediye Başkanlığı, 2025” olarak gösteriliyor. Resmi kayıtta Uşak’ın farklı noktalarında toplam 22 bisiklet yolu güzergahı sıralanıyor. Listenin en uzun hattını Üniversite ile Dikilitaş arasındaki mevcut bisiklet yolu oluşturuyor. Resmi kayıtlara göre bu güzergahın uzunluğu 10 bin 600 metre.
İkinci sırada 6 bin 410 metreyle Spor Lisesi güzergahı bulunuyor. Alper Günbayram Okulu çevresindeki bisiklet yolu 5 bin 200 metre, Saime Sefa Erdoğan Okulu güzergahındaki bisiklet yolu da yine 5 bin 200 metre olarak kayıtlarda yer alıyor. Borsa İstanbul Okulu güzergahında 2 bin 620 metre, Malkoçoğlu Ortaokulu çevresinde ise 3 bin 700 metre bisiklet yolu bulunduğu belirtiliyor.
Bisiklet yolları yalnızca ana ulaşım ve okul güzergahlarıyla da sınırlı değil. Bakanlığın raporunda Atatürk Parkı’nda bin metre, Çobançeşme Parkı’nda 500 metre, Alparslan Parkı’nda 440 metre, Fevzi Çakmak Parkı’nda 450 metre, Ilıcaksubaşı Parkı’nda 450 metre ve Koru Park’ta 650 metre bisiklet yolu kaydı bulunuyor. Bölme Mesire Alanı için 430 metre, Yeşil Karaağaç Doğal Yaşam Parkı için 3 bin metre ve Anıttepe için 330 metre uzunluk veriliyor.
Bakanlığın yayımladığı ve Uşak Belediyesi verilerine dayandırdığı 22 güzergahın uzunluklarını tek tek topladığımızda ortaya 51 bin 610 metre çıkıyor. Başka bir ifadeyle resmi listedeki tamamlanmış bisiklet yollarının toplam uzunluğu 51,61 kilometreye ulaşıyor.
Ancak burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor. 51,61 kilometrelik rakam, Uşak’ta bugün birbirine bağlı ve kesintisiz 51,61 kilometrelik tek bir bisiklet ulaşım ağı bulunduğu anlamına gelmiyor. Çünkü resmi listede Üniversite-Dikilitaş ve Spor Lisesi gibi ulaşım güzergahlarının yanı sıra okul çevrelerindeki hatlar, parkların içerisindeki yollar ve mesire alanlarındaki bisiklet yolları da aynı “tamamlanan bisiklet yolları” tablosunda yer alıyor. Dolayısıyla 51,61 kilometrelik toplam, farklı amaçlarla ve kentin farklı noktalarında oluşturulmuş güzergahların matematiksel toplamını ifade ediyor.
Bir başka önemli soru ise listedeki yolların bugün ne durumda olduğu. Bakanlığın raporu güzergahları “tamamlanan bisiklet yolları” olarak gösteriyor ancak her bir hattın 2026 yılı itibarıyla fiziki durumunun ne olduğu, tamamının bisiklet kullanımına açık olup olmadığı veya bazı bölümlerin zaman içerisinde farklı bir kullanıma dönüşüp dönüşmediği konusunda ayrı bir güncel durum tespiti sunmuyor. Geçmiş kayıtlarla yapılan karşılaştırma ise Uşak’ın bisiklet yolu çalışmalarının özellikle son yıllarda okul çevrelerine doğru genişlediğini gösteriyor.
Bakanlığın Uşak’a ilişkin 2022 yılı çevre raporunda mevcut Üniversite bisiklet yolu, Uşak Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Atapark, Spor Lisesi ve “Okula Bisikletle Ulaşım” başlıkları altında güzergahlar bulunuyordu. Daha sonraki kayıtlarda ise okul güzergahlarının ayrı ayrı isimlendirilerek Alper Günbayram, Saime Sefa Erdoğan, Borsa İstanbul, Elmalıdere, Fatih, Karaağaç, Malkoçoğlu, Mehmet Akif İnan ve Merkez İmam Hatip-Ergenekon şeklinde sıralandığı görülüyor.
Uşak’ta özellikle öğrencilerin bisiklet kullanımını artırmaya yönelik çalışmaların geçmişi de birkaç yıl öncesine uzanıyor. Dönemin Belediye Başkanı Mehmet Çakın, 2022 yılında yaptığı açıklamada Alper Günbayram Okulu bölgesinde öğrencilerin okula bisikletle gidip gelmesini sağlayacak bir çalışma yürüttüklerini açıklamıştı. Aradan geçen sürenin ardından Uşak Belediyesi şimdi yeni bir bisiklet yolu güzergahını daha gündemine aldı.
Belediye Başkan Vekili Hatice Terekeci Özkan, bisiklet sürücülerinin güvenli ulaşım sağlaması amacıyla hayata geçirilmesi planlanan bisiklet yolu güzergahında incelemelerde bulunduğunu duyurdu. Yeni hattın nereden başlayacağı, hangi cadde ve mahallelerden geçeceği, nerede sona ereceği ve kaç kilometre uzunluğunda olacağı ise henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Yeni proje açısından bir başka önemli konu da planlanan hattın resmi kayıtlarda bulunan mevcut bisiklet yollarıyla bağlantısı olacak. Çünkü Uşak’ın önündeki mesele artık yalnızca yeni bisiklet yolu yapmak değil, kentin farklı noktalarına dağılmış mevcut güzergahların günlük ulaşımda birbirine bağlanan güvenli bir bisiklet ağına dönüşüp dönüşmeyeceği. Resmi kayıtlarda 51 kilometreyi aşan bisiklet yolu bulunması Uşak açısından dikkat çekici bir rakam.
Ancak kentte bisiklet kullanan bir vatandaş açısından asıl önemli olan toplam kilometreden çok, evinden çıktığında güvenli bir bisiklet yoluna ulaşıp ulaşamadığı, bu yolun kesintiye uğramadan devam edip etmediği ve otomobil trafiğinden ne ölçüde ayrıldığı. Bu nedenle Uşak Belediyesi’nin yeni projesiyle birlikte cevaplanması gereken bir başka soru daha ortaya çıkıyor: Resmi kayıtlarda 51,61 kilometreye ulaşan mevcut bisiklet yollarının ne kadarı bugün aktif ve güvenli şekilde kullanılabiliyor? Belediyenin yeni güzergah çalışmasının mevcut yolları birbirine bağlayacak bir ulaşım ağı mı oluşturacağı, yoksa bağımsız yeni bir hat mı olacağı ise projenin ayrıntılarının açıklanmasıyla netleşecek.