Dünyanın en güçlü süper bilgisayarlarını sıralayan TOP500 listesinin Haziran 2026 güncellemesiyle teknoloji yarışında dengeler değişti. Çin tarafından geliştirilen LineShine, doğrulanmış 2.198 ExaFLOPS performansıyla listenin zirvesine yerleşti. Böylece Çin, 2017 yılından bu yana ilk kez dünyanın en hızlı süper bilgisayarına sahip ülke konumuna yükseldi. Yeni sistem, ABD'nin El Capitan adlı süper bilgisayarını geride bırakarak dikkatleri üzerine çekti. El Capitan 1.809 ExaFLOPS performansla ikinci sıraya gerilerken, onu 1.353 ExaFLOPS ile Frontier takip etti.
GPU Kullanmadan Rekor Kırdı
LineShine'ı rakiplerinden ayıran en önemli özelliklerden biri, yüksek performansa ulaşmak için GPU veya harici hızlandırıcı kullanmaması oldu. Sistem tamamen ARMv9 tabanlı işlemciler üzerine inşa edildi. Toplam 20 bin 480 düğümden oluşan sistemde yaklaşık 13,79 milyon işlemci çekirdeği görev yapıyor. Her düğümde 304 çekirdekli iki adet LX2 işlemci bulunurken, çekirdekler 1,55 GHz frekansında çalışıyor. Uzmanlar, GPU'lara bağımlı olmadan exascale seviyesinin aşılmasının süper bilgisayar teknolojisinde önemli bir dönüm noktası olduğunu değerlendiriyor.
Güçlü Bellek Altyapısı
Her LX2 işlemciye entegre edilen 32 GB HBM yüksek bant genişlikli bellek, yoğun hesaplama gerektiren işlemlerin hızlı şekilde gerçekleştirilmesini sağlıyor. Veriler daha sonra işlemci başına yaklaşık 256 GB sistem belleğine aktarılıyor. İki yongadan oluşan işlemci mimarisi, çok sayıda çekirdeğin aynı anda verimli şekilde çalışmasına imkan tanırken, sistemin teorik azami performansının 2.736 ExaFLOPS seviyesine ulaştığı belirtiliyor.
42,2 Megavat Güç Tüketiyor
Dünyanın en hızlı süper bilgisayarının enerji ihtiyacı da oldukça yüksek. LineShine'ın toplam güç tüketimi 42,2 megavat seviyesinde bulunuyor. Buna rağmen sistem watt başına 52,07 GigaFLOPS enerji verimliliği sunarak dikkat çekiyor. TOP500 organizatörlerinden Jack Dongarra, sistemin mimarisini "etkileyici" olarak değerlendirirken, Çin'in GPU bağımlılığı olmadan geliştirdiği yeni yaklaşımın sektörde önemli bir başarı olduğunu ifade etti.
Exascale Yarışı Kızışıyor
Yeni TOP500 sıralamasında artık Exascale seviyesini aşan beş farklı sistem bulunuyor. İlk beş sıra şu şekilde oluştu:
- LineShine – 2.198 ExaFLOPS
- El Capitan – 1.809 ExaFLOPS
- Frontier – 1.353 ExaFLOPS
- Aurora – 1.012 ExaFLOPS
- Jupiter Booster – 1 ExaFLOPS
Öte yandan Türkiye'nin en güçlü süper bilgisayarı olan ARF ACC ise TOP500 listesinde 165'inci sırada yer aldı. Çin'in elde ettiği bu başarı, yapay zeka, bilimsel araştırmalar ve yüksek performanslı hesaplama alanlarında küresel rekabetin önümüzdeki dönemde daha da hızlanacağının işareti olarak görülüyor. (Kaynak: Donanımhaber)
