Artan gıda fiyatları ve ekonomik dalgalanmalar, sağlıklı beslenmenin zorlaştığı yönünde yaygın bir algı oluştururken, İstanbul Rumeli Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Dyt. Pınar Kural Enç, bu algının bilimsel verilerle örtüşmediğini vurguladı. Kural Enç’e göre sağlıklı ve dengeli bir beslenme yalnızca pahalı ürünlerle değil, doğru planlama ve besin değeri yüksek ekonomik seçeneklerle de mümkün.
Beslenme biliminde “besin yoğunluğu” kavramının bu noktada belirleyici olduğunu ifade eden Dr. Dyt. Kural Enç, bir gıdanın gerçek değerinin fiyatından çok içerdiği vitamin, mineral, lif ve protein miktarıyla ölçülmesi gerektiğini belirtti. Kuru baklagiller, bulgur, yulaf, mevsim sebzeleri ve yumurtanın düşük maliyetlerine rağmen yüksek besleyici değer sunduğunu dile getiren Kural Enç, bu gıdaların dengeli bir beslenmenin temelini oluşturduğunu söyledi.
Dünya Sağlık Örgütü’nün de önerdiği ekonomik tabak modeline dikkat çeken Kural Enç, bu modelin her bütçeye uygun, sürdürülebilir bir beslenme yaklaşımı sunduğunu aktardı. Modele göre tabağın yarısını mevsim sebzeleri oluştururken, kalan bölüm uygun maliyetli tam tahıllar ve ekonomik protein kaynaklarından oluşuyor. Kış sebzelerinin lif ve antioksidan içeriğiyle tokluk süresini uzattığını belirten Kural Enç, bulgur ve tam tahılların enerji dengesini sağladığını, kuru baklagiller, yumurta, yoğurt ve tavuk gibi protein kaynaklarının ise hem ekonomik hem de biyolojik değer açısından güçlü alternatifler sunduğunu ifade etti.
Gıda israfının bütçeye ve sağlığa olan etkisine de değinen Dr. Dyt. Kural Enç, FAO verilerine göre Türkiye’de hane halkı gıda israfının en çok sebze ve meyvelerde görüldüğünü hatırlattı. Haftalık menü planlaması yapılmasının, doğru saklama yöntemlerinin kullanılmasının ve ihtiyaç kadar alışveriş yapılmasının hem maliyeti düşürdüğünü hem de sağlıklı beslenmeyi kolaylaştırdığını söyledi.
Bazı pahalı besinlerin yerine benzer besin değerine sahip ekonomik alternatiflerin tercih edilebileceğini vurgulayan Kural Enç, somon yerine sardalya veya uskumru tüketilerek omega-3 alımının büyük ölçüde korunabileceğini, sardalyanın aynı zamanda kalsiyum açısından da avantaj sağladığını belirtti. Avokado yerine zeytinyağı ve mevsim yeşilliklerinin, badem ve ceviz yerine ay çekirdeği ya da kabak çekirdeğinin tercih edilebileceğini ifade eden Kural Enç, beyaz pirinç yerine bulgurun lif ve mineral içeriğiyle daha sağlıklı bir seçenek sunduğunu dile getirdi. Kırmızı et yerine kuru baklagil ve yumurta kombinasyonunun ise protein kalitesini artırırken lif ve demir alımını da desteklediğini söyledi.
Dr. Dyt. Pınar Kural Enç, işlenmiş ve yüksek sodyum içeren ürünler yerine haşlanmış yumurta ve yoğurt gibi daha doğal protein kaynaklarının tercih edilmesinin hem sağlık hem de bütçe açısından daha doğru bir yaklaşım olduğunu vurguladı. Sağlıklı beslenmenin lüks olmadığını belirten Kural Enç, önemli olanın fiyat değil, besleyici değer ile maliyet arasındaki denge olduğunu ifade ederek, bilinçli tercihlerle hem hane bütçesinin hem de toplum sağlığının korunabileceğini söyledi.
