İnternette her gün onlarca beslenme önerisi, diyet listesi ve "kesin sonuç" vaat eden paylaşımlar dolaşıyor. Ancak uzmanlar, bir kişide etkili olan beslenme programının herkes için aynı sonucu vermeyeceği konusunda uyarıyor. Diyetisyen Dyt. Melda Gizem Tavukçuoğlu da bu konuda bilimsel araştırmalara dikkat çekerek, sağlıklı beslenmede en doğru yaklaşımın kişiye özel planlama olduğunu belirtti. Tavukçuoğlu, her bireyin genetik yapısı, metabolizması, bağırsak mikrobiyotası, yaşam tarzı ve sağlık durumunun birbirinden farklı olduğunu ifade ederek, aynı beslenme programının iki kişide tamamen farklı sonuçlar oluşturabileceğini söyledi.
Beslenmeye Verilen Yanıtı Birçok Faktör Belirliyor
Bir kişinin kısa sürede kilo vermesini sağlayan beslenme planı, başka bir kişide aynı etkiyi göstermeyebiliyor. Bunun temel nedenleri arasında genetik özellikler, yaş, cinsiyet, kas kütlesi, bazal metabolizma hızı, hormon dengesi, bağırsak mikrobiyotası, fiziksel aktivite seviyesi, uyku düzeni, stres ve kullanılan ilaçlar yer alıyor. Uzmanlara göre bu faktörlerin tamamı, vücudun besinleri değerlendirme biçimini ve enerji metabolizmasını doğrudan etkiliyor.
Bağırsak Sağlığı Büyük Rol Oynuyor
Son yıllarda bağırsak mikrobiyotası üzerine yapılan bilimsel çalışmalar, bağırsak sağlığının yalnızca sindirim sistemiyle sınırlı olmadığını, kilo kontrolü ve genel metabolizma üzerinde de önemli etkileri bulunduğunu ortaya koyuyor. Dyt. Melda Gizem Tavukçuoğlu, bağırsak bakterilerinin kişiden kişiye farklılık göstermesi nedeniyle aynı besinin bir bireyde uzun süre tokluk sağlarken başka bir kişide gaz, şişkinlik veya sindirim sorunlarına neden olabileceğini ifade etti. Ayrıca SİBO, irritabl bağırsak sendromu (IBS) ve inflamatuvar bağırsak hastalıkları gibi rahatsızlıkların da beslenmeye verilen yanıtı önemli ölçüde değiştirebildiğini belirtti.
Popüler Diyetler Herkes İçin Uygun Değil
Aralıklı oruç, ketojenik beslenme ve düşük karbonhidrat diyeti gibi son yıllarda öne çıkan beslenme modellerinin bazı bireylerde başarılı sonuçlar verebildiğini belirten Tavukçuoğlu, bu yöntemlerin herkes için doğru tercih olmadığını söyledi. Başarılı bir beslenme planının; kişinin sağlık durumu, yaşam biçimi, beslenme alışkanlıkları ve hedefleri dikkate alınarak hazırlanması gerektiğini vurgulayan Tavukçuoğlu, sürdürülebilirliğin kısa süreli sonuçlardan daha önemli olduğuna dikkat çekti.
Akdeniz Diyeti Bilimsel Olarak Öne Çıkıyor
Bilimsel araştırmaların Akdeniz tipi beslenmenin uzun vadeli sağlık üzerindeki olumlu etkilerini ortaya koyduğunu belirten Tavukçuoğlu, bu beslenme modelinin kalp ve damar hastalıklarının önlenmesi, tip 2 diyabet riskinin azaltılması, kronik inflamasyonun kontrol altına alınması ve bağırsak mikrobiyotasının desteklenmesi açısından önemli avantajlar sunduğunu ifade etti. Sebze, meyve, tam tahıllar, baklagiller, zeytinyağı, balık ve yağlı tohumların ağırlıkta olduğu Akdeniz diyetinin uzun vadede kilo yönetimine de katkı sağlayabildiğini belirten Tavukçuoğlu, buna rağmen bu beslenme modelinin de her bireyin ihtiyaçlarına göre planlanması gerektiğini söyledi.
Kişiye Özel Beslenme Neden Önemli?
Dyt. Melda Gizem Tavukçuoğlu, kişiye özel beslenmenin yalnızca kilo vermeyi hedefleyen bir yöntem olmadığını belirterek, sağlık öyküsü, kan tahlilleri, bağırsak sağlığı, fiziksel aktivite düzeyi ve besin toleranslarının birlikte değerlendirilmesiyle hazırlanan planların çok daha başarılı sonuçlar verdiğini dile getirdi. Bu yaklaşım sayesinde kan şekeri dengesinin korunması, sindirim sistemi şikâyetlerinin azaltılması, kas kütlesinin korunması, vitamin ve mineral eksikliklerinin önlenmesi ile uzun vadede sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazanılmasının hedeflendiğini kaydetti.
Bilimsel Çalışmalar Kişiselleştirilmiş Beslenmeyi Destekliyor
Son yıllarda yayımlanan araştırmaların, aynı öğünü tüketen bireylerin kan şekeri ve metabolik yanıtlarının birbirinden belirgin şekilde farklı olabileceğini gösterdiğini belirten Tavukçuoğlu, bu farklılıkta genetik yapı, bağırsak mikrobiyotası ve yaşam tarzının önemli rol oynadığını ifade etti. Bu nedenle beslenme biliminde "tek tip diyet" anlayışının yerini giderek kişiselleştirilmiş beslenme yaklaşımının aldığını söyleyen Tavukçuoğlu, bireylerin internette gördükleri popüler diyetleri bilinçsiz şekilde uygulamak yerine uzman desteği almalarının daha doğru olacağını vurguladı.
Sağlıklı Yaşamın Anahtarı Kişiye Uygun Planlama
Dyt. Melda Gizem Tavukçuoğlu, sağlıklı beslenmenin başkasının uyguladığı diyet listesini kopyalamak anlamına gelmediğini belirterek, kalıcı başarı için yaşa, sağlık durumuna, yaşam tarzına ve bireysel ihtiyaçlara uygun, bilimsel temellere dayanan kişiye özel beslenme planlarının tercih edilmesi gerektiğini ifade etti. (Kaynak: Doktortakvimi)