Kaygı Sınav Salonundan Önce Başlıyor
Psikolog Birgül Akgül, sınav kaygısının çoğu zaman sınav günü değil, günler hatta haftalar öncesinde kendini göstermeye başladığını ifade etti. Ders çalışmaya başlayamamak, sürekli çalışma programı değiştirip hiçbirini uygulayamamak, deneme sınavlarından kaçınmak ya da "Yeterince çalışmadım" düşüncesiyle kendini sürekli yetersiz hissetmenin sınav kaygısının en sık görülen belirtileri arasında yer aldığını söyledi. Akgül'e göre öğrencileri zorlayan asıl unsur sınav soruları değil, sınavın sonucu hakkında oluşturdukları düşünceler oluyor.
"Sınava Yüklenen Anlam Kaygıyı Artırıyor"
Sınavın birçok öğrenci için yalnızca bilgi ölçen bir uygulama olmaktan çıktığını belirten Birgül Akgül, düşük puanın kimi zaman başarısızlık, aileyi hayal kırıklığına uğratma, arkadaşlarının gerisinde kalma ya da geleceğini kaybetme korkusuyla özdeşleştirildiğini ifade etti. Bu düşünce biçiminin sınavı hayatın tamamını belirleyecek bir dönüm noktası haline getirdiğini söyleyen Akgül, yoğun kaygının da bu noktada ortaya çıktığını dile getirdi.
Kaygı Bilgiyi Hatırlamayı Zorlaştırabiliyor
Yoğun stres altında dikkatin bölündüğünü belirten Akgül, öğrencilerin sınav sırasında sürekli "Ya süre yetmezse?", "Bu soruyu yapamıyorsam diğerlerini de yapamam" ya da "Herkes benden daha hızlı çözüyor" gibi düşüncelerle meşgul olabildiğini söyledi. Bu durumun öğrenilen bilgilerin unutulmasına neden olmadığını, ancak dikkatin kaygıya yönelmesi nedeniyle bilgiyi hatırlamanın güçleşebildiğini ifade etti.
"Çok Çalışmak Tek Başına Yeterli Değil"
Sınava hazırlık sürecinde uzun saatler masa başında kalmanın her zaman verimli çalışma anlamına gelmediğini belirten Birgül Akgül, yalnızca konu okuyarak ilerlemenin, sürekli kolay sorular çözmenin veya sık sık kaynak değiştirmenin gerçek sınav performansını geliştirmediğini söyledi. Düzenli tekrar yapılmasının, deneme sınavlarının ihmal edilmemesinin ve zaman yönetimi becerisinin geliştirilmesinin sınava hazırlık sürecinde önemli rol oynadığını vurguladı.
Mükemmeliyetçilik Kaygıyı Besliyor
Bazı öğrencilerin hata yapmayı başarısızlık olarak gördüğünü ifade eden Akgül, tek bir yanlış cevabın tüm emeğin boşa gittiği düşüncesine yol açabildiğini söyledi. Mükemmeliyetçi yaklaşımın zamanla öğrenciyi daha fazla çalışmaya değil, tükenmişliğe, ertelemeye ve kendine karşı daha sert davranmaya sürükleyebildiğini belirten Akgül, sınav performansının uyku düzeni, dikkat seviyesi, zaman yönetimi ve fiziksel durum gibi birçok etkene bağlı olarak değişebileceğini hatırlattı.
Günlük Planlar Daha Faydalı Olabiliyor
Sınav döneminde büyük ve belirsiz hedefler yerine günlük, ulaşılabilir planlar yapılmasının daha sağlıklı sonuç verdiğini belirten Akgül, "Bugün çok çalışacağım" demek yerine hangi konunun, kaç soruyla ve ne kadar sürede tamamlanacağının belirlenmesini önerdi. Uyku düzenini bozmanın, öğün atlamanın ve aşırı kafein tüketiminin kısa süreli enerji sağlasa da dikkat ve hafızayı olumsuz etkileyebileceğini ifade eden Akgül, özellikle sınava yakın günlerde mevcut yaşam düzeninin korunmasının önem taşıdığını söyledi.
Profesyonel Destek Gerekebilir
Sınav sırasında zor bir soruda uzun süre takılı kalmak yerine diğer sorulara geçmenin kaygıyı azaltabileceğini belirten Birgül Akgül, sınav kaygısının kişinin günlük yaşamını olumsuz etkileyecek düzeye ulaşması halinde profesyonel destek alınmasının önemli olduğunu dile getirdi. Akgül, "Bir sınav önemli sonuçlar doğurabilir ancak tek başına bir insanın yeteneklerini, emeğini ve gelecekte ulaşabileceği başarıları belirlemez." değerlendirmesinde bulundu.(Kaynak: Doktortakvimi)
