Manisa’da lise öğrencileri, yer altı madenlerinde gaz kaynaklı riskleri önceden belirleyebilmek amacıyla yapay zeka destekli bir sistem tasarladı. Salihli Gençlik Merkezi bünyesinde çalışmalar yürüten farklı liselerden Yiğit Efe Erdoğmuş, Ahmet Altuğ Çolak ve Emir Gündoğan, 2025 yılında başladıkları projeyle dikkat çekti. Ekip, insansız hava aracını (drone) lidar sensörü ve gaz algılayıcılarla donatarak maden içindeki riskli alanları üç boyutlu olarak haritaladı.
Gaz Yoğunluğu Harita Üzerinde Gösteriliyor
Projede kullanılan lidar sensörü, kapalı alanların üç boyutlu modelini çıkarabiliyor. Dronun dört farklı noktasına yerleştirilen gaz sensörleri sayesinde ise zararlı gazların yoğunluğu ölçülerek konumları dijital harita üzerinde işaretleniyor. Toplanan veriler yapay zeka algoritmalarıyla analiz edilerek gazların zamana bağlı değişimi ve potansiyel tehlike noktaları belirleniyor.
“Kazaları Önlemeyi Amaçladık”
Öğrencilerden Yiğit Efe Erdoğmuş, Soma maden faciasının hafızalarda yer ettiğini belirterek, “İnsansız hava araçlarını madenlerde nasıl daha faydalı kullanabiliriz sorusuyla yola çıktık. Projemizle kazaları önlemeyi ve riski erken aşamada tespit etmeyi hedefledik” dedi.
Ahmet Altuğ Çolak ise sistemin, madenlerde biriken zararlı gazları önceden belirleyerek olası can kayıplarının önüne geçmeyi amaçladığını söyledi. Geliştirdikleri algoritmalar sayesinde dronun rotasını otomatik oluşturduklarını ve verileri üç boyutlu harita üzerinde işlediklerini aktardı.
Emir Gündoğan da mevcut sistemlerin yalnızca belirli katmanlarda ölçüm yapabildiğini, kendi geliştirdikleri yapay zekanın ise tüm katmanları analiz edebildiğini vurguladı.
TÜBİTAK’ta Bölge Birinciliği
Öğrencilerin projesi, TÜBİTAK 57. Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri İzmir Bölge Yarışması’nda “Doğal Afetler ve Afet Yönetimi” kategorisinde birinci oldu ve Türkiye finallerine katılma hakkı kazandı. Takım danışmanı bilişim teknolojileri öğretmeni Ertuğ Gözaydın, projeyi farklı ortamlarda test ettiklerini ve yüzde 92 doğruluk oranına ulaştıklarını belirterek patent başvurusu yaptıklarını açıkladı. Gençlerin geliştirdiği sistem, maden güvenliği alanında teknolojik bir çözüm önerisi sunarak olası faciaların önüne geçmeyi hedefliyor. (Kaynak: AA)
