(ÖZEL HABER)-Batı Anadolu’nun tarihsel hafızasında önemli bir yere sahip olan Mesotimolos taş yol ağı, Uşaklı araştırmacı ve belgeselci Alp Arslan Dur’un çalışmalarıyla yeniden gündeme geldi. Lydia ile Phrygia kültürlerinin kesiştiği Uşak-Eşme hattında bulunan bu kadim güzergâhın yalnızca bir ulaşım yolu değil, aynı zamanda kutsal bir inanç rotası olduğuna dikkat çekiliyor.
Araştırmalarını uzun yıllardır bölgedeki kaya yerleşimleri ve antik yol ağları üzerine yoğunlaştıran Alp Arslan Dur, www.usakhabergazetesi.com.tr’ye yaptığı açıklamada, Mesotimolos’un Anadolu’nun en dikkat çekici arkeolojik miraslarından biri olduğunu belirterek bu taş yol sisteminin binlerce yıllık geçmişe sahip olduğunu söyledi. Uşaklı araştırmacı ve belgeselci Alp Arslan Dur, yaptığı değerlendirmede Mesotimolos taş yol ağının Tunç Çağı’ndan Roma dönemine kadar uzanan kesintisiz bir kullanım izine sahip olduğunu vurguladı. Dur, “İsalar Köyü çevresindeki kaya platformlarında görülen derin tekerlek izleri sıradan bir ulaşım hattının kalıntıları değildir. Bu izler, yüzyıllar boyunca kullanılan bir ulaşım sürekliliğinin taşın hafızasına kazınmış kanıtlarıdır. Demir tekerleklerin kaya yüzeyinde bıraktığı izler, bu güzergâhın hem ticaret hem de inanç yolculukları için kullanıldığını gösteriyor” dedi.
Mesotimolos güzergâhının yalnızca ekonomik bir rota olmadığını belirten Dur, antik yolun aynı zamanda kutsal bir yolculuğun parçası olduğunu ifade etti. Dur’a göre güzergâh boyunca yer alan kaya yapıları ve su sistemleri, Ay Tanrısı Men kültüyle bağlantılı arınma ritüellerine işaret ediyor. Alp Arslan Dur, Güvercin Kayası ve Kapıkaya çevresindeki kaya oyukları, sarnıçlar ve su kanallarının bu kutsal yolculuğun önemli durakları olduğunu belirterek, “Bu alanlar antik dönemde yolcuların arınma ritüellerini gerçekleştirdiği kutsal mekânlar olarak kullanılmış olabilir. Kapıkaya’daki üçlü nişler ve su kanalları, gökyüzü inancı ile su kültünün birleştiği sembolik yapılar olarak dikkat çekiyor” ifadelerini kullandı.
Mesotimolos’un kalbine yaklaşıldığında Kale Deresi çevresinde bulunan gizemli kaya yapılarının da dikkat çektiğini anlatan Dur, bu alanın Men kültüne bağlı ritüeller için kullanılmış olabileceğini söyledi. Dur, “Yol kenarında bulunan ve hiçbir yere açılmayan kaya kapısı ile kare planlı oda, klasik bir mezar ya da konut yapısı değil. Bu tür yapılar büyük ihtimalle kutsal alanlara geçiş öncesinde yapılan hazırlık ritüelleri için kullanılıyordu” dedi.
Mesotimolos’un diğer antik kentlerden farklı bir yapıya sahip olduğunu vurgulayan Dur, bölgenin surlarla çevrili bir şehirden çok geniş bir kutsal peyzaj alanı niteliği taşıdığını ifade etti. Bekişli çevresindeki kaya evlerinden Kırk İnler’deki dehlizlere kadar uzanan geniş yerleşim ağına dikkat çeken Dur, bu coğrafyanın antik dönemde inanç ve yaşamın iç içe geçtiği büyük bir kült alanı olduğunu söyledi.
Uşaklı araştırmacı Alp Arslan Dur’a göre Mesotimolos taş yol ağında yürümek yalnızca geçmişe yapılan bir yolculuk değil, aynı zamanda Anadolu’nun kültürel mirasını doğrudan deneyimlemek anlamına geliyor. Dur, “Bu taş yollar sadece ticaret yolları değildi. İnsanların dualarını, adaklarını ve umutlarını taşıyan kutsal bir rotaydı. Mesotimolos, Anadolu’nun doğa, inanç ve insan ilişkisini en güçlü şekilde yansıtan miraslarından biridir” değerlendirmesinde bulundu.
(fotoğraf: Alp Arslan Dur)
