İstanbul Rumeli Üniversitesi Psikoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ömer Faruk Şimşek, son dönemde kamuoyunda sıkça gündeme gelen “Z kuşağında genetik beyin gerilemesi” iddialarına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Şimşek, mevcut bilimsel literatürde bu yönde güçlü ve tutarlı kanıtlar bulunmadığını belirterek, nesiller arası bilişsel karşılaştırmaların dikkatli yapılması gerektiğini ifade etti.
Genç kuşaklara yönelik genellemelerin bilimsel verilerle desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Şimşek, bilişsel kapasitenin yalnızca genetik faktörlerle açıklanamayacağını dile getirdi. Şimşek, insan zihninin gelişiminin eğitim, çevresel koşullar, teknolojik etkileşimler ve sosyoekonomik faktörlerin birlikte şekillendirdiği çok boyutlu bir süreç olduğunu söyledi.
Dijital teknolojilerin yoğun kullanımının bilgi işleme biçimlerinde değişiklikler oluşturduğunu ifade eden Prof. Dr. Şimşek, bu durumun tek başına bir gerileme olarak yorumlanamayacağını belirtti. Hızlı bilgi tüketimi ve çoklu görev alışkanlıklarının odaklanma süresini etkileyebildiğini dile getiren Şimşek, buna karşın dijital ortamların hızlı veri tarama, görsel-işitsel uyaranlara uyum sağlama ve problem çözme gibi farklı becerilerin gelişmesine de katkı sunduğunu söyledi. Bu nedenle yaşanan değişimin bir gerilemeden ziyade bilişsel süreçlerin dönüşümü olarak değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Şimşek, Z kuşağına ilişkin değerlendirmelerde pandemi sürecinin ve eğitim koşullarındaki değişimin göz ardı edilmemesi gerektiğini de vurguladı. Uzaktan eğitim uygulamaları, sosyal izolasyon ve değişen öğrenme ortamlarının gençlerin bilişsel gelişimini etkileyen önemli faktörler arasında yer aldığını belirten Şimşek, bu nedenle nesiller arası karşılaştırmalar yapılırken bağlamsal koşulların dikkate alınmasının bilimsel bir zorunluluk olduğunu dile getirdi.
Toplumda gençleri etiketleyen söylemlerin yerine destekleyici yaklaşımların benimsenmesi gerektiğini ifade eden Şimşek, eleştirel düşünme becerilerinin güçlendirilmesi, dikkat yönetimi, okuma alışkanlıklarının teşvik edilmesi ve dijital okuryazarlık çalışmalarının artırılmasının gençlerin bilişsel gelişimine katkı sağlayacağını belirtti.
Prof. Dr. Ömer Faruk Şimşek, genç nesillerin potansiyelinin doğru analiz edilmesi ve bu potansiyelin eğitim politikalarıyla desteklenmesinin toplumsal gelişim açısından büyük önem taşıdığını vurgulayarak değerlendirmelerini tamamladı.(Kaynak: dlr.gen.tr)
