Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, son 23 yılda 13 bin 454 kültür varlığının Türkiye'ye kazandırıldığını, bunların 9 bin 139'unun son sekiz yılda ülkeye getirildiğini açıkladı. Türkiye'nin kültürel mirasını koruma mücadelesinde önemli bir başarı daha elde edildi. Amerika Birleşik Devletleri'nden iadesi sağlanan Zeugma Antik Kenti'ne ait 13'üncü mozaik paneli, Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi'nde ait olduğu kompozisyondaki yerine yerleştirildi. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un katılımıyla düzenlenen törende, yıllar önce kaçak kazılar sonucu yurt dışına çıkarılan tarihi eserin yeniden ana vatanına kavuşması kutlandı.
Sadece Bir Mozaiği Değil, Tarihin Eksik Sayfasını Tamamlıyoruz
Törende konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, iadesi sağlanan panelin yalnızca tek bir eser olmadığını, Anadolu'nun kültürel hafızasının eksik kalan önemli bir parçasını temsil ettiğini söyledi. Bakan Ersoy, "Eksik parçalar yerine döndükçe yalnızca bir mozaiği tamamlamıyoruz; zedelenen bir hafızayı onarıyor, tarih sayfalarındaki boşlukları dolduruyoruz" ifadelerini kullandı.
Çingene Kızı Mozaiğinin Bir Parçası Daha Döndü
Gaziantep'in dünyaca ünlü simgelerinden biri haline gelen ve halk arasında "Çingene Kızı" olarak bilinen mozaik grubuna ait olan panel, Roma dönemine tarihleniyor. Bakan Ersoy, Zeugma'nın Doğu ile Batı'yı buluşturan en önemli Roma kentlerinden biri olduğunu belirterek, bugün dünyanın en büyük mozaik müzelerinden biri olan Zeugma Mozaik Müzesi'nin koleksiyonunun bu eserle daha da güçlendiğini söyledi.
Kaçak Kazılarla Yurt Dışına Götürülmüştü
1960'lı yıllarda Zeugma Antik Kenti'nde gerçekleştirilen kaçak kazılar sırasında aynı taban mozaiğine ait çok sayıda panel yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılmıştı. 2018 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Bowling Green State Üniversitesi'nde bulunan aynı kompozisyona ait 12 mozaik panel Türkiye'ye getirilmişti. Şimdi ise aynı kompozisyonun eksik kalan 13'üncü parçası da uzun süren hukuki ve bilimsel çalışmalar sonucunda yeniden Türkiye'ye kazandırıldı.
Bilim İnsanlarının Araştırmaları Sonucu Tespit Edildi
13'üncü panelin aynı mozaiğe ait olduğu, Grenoble Alpes Üniversitesi'nden Dr. Camila Felag'ın araştırmaları ile Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay'ın bilimsel değerlendirmeleri sonucunda belirlendi. Kültür ve Turizm Bakanlığı ekipleri, uluslararası müzayede takip çalışmaları sırasında panelin yeniden satışa çıkarıldığını tespit etti. Bunun üzerine başlatılan girişimler sonucunda ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi'nin yürüttüğü süreç başarıyla tamamlandı ve eser Türkiye'ye iade edildi.
ABD ile İş Birliği Sonuç Vermeye Devam Ediyor
Bakan Ersoy, Türkiye ile ABD arasında 2021 yılında imzalanan Kültür Varlıklarına İlişkin Mutabakat Zaptı'nın kültürel mirasın korunması açısından önemli sonuçlar verdiğini söyledi. Bu anlaşmanın bu yıl yeni bir beş yıllık dönem için uzatıldığını belirten Ersoy, iki ülke arasındaki iş birliği sayesinde çok sayıda tarihi eserin ana vatanına döndüğünü ifade etti. Son yıllarda Boubon Antik Kenti kökenli Lucius Verus, Septimius Severus ve yaklaşık 65 yıllık mücadelenin ardından Marcus Aurelius heykelinin de Türkiye'ye getirildiğini hatırlattı.
Satornila Steli de Türkiye'ye Kazandırılmıştı
Kültürel miras mücadelesinin yalnızca ABD ile sınırlı olmadığını vurgulayan Bakan Ersoy, Zeugma Antik Kenti'nden kaçırılan ve kamuoyunda "Satornila Steli" olarak bilinen mezar stelinin de İtalya ile yürütülen çalışmalar sonucunda 2023 yılında Türkiye'ye getirildiğini anımsattı.
Son 23 Yılda 13 Bin 454 Tarihi Eser Türkiye'ye Döndü
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelesinin kararlılıkla sürdüğünü belirten Ersoy, rakamlarla dikkat çeken bir tabloyu da paylaştı. Buna göre, 2002 yılından bu yana toplam 13 bin 454 kültür varlığı Türkiye'ye kazandırıldı. Bu eserlerin 9 bin 139'u son sekiz yılda iade edildi. Türkiye'nin bugün kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede dünyanın örnek gösterilen ülkelerinden biri haline geldiğini ifade eden Ersoy, bilim insanları, kolluk kuvvetleri, adli makamlar ve uluslararası kuruluşlarla yürütülen ortak çalışmaların artarak devam edeceğini söyledi.
Mücadele Sürecek
Konuşmasının sonunda kültürel mirasın korunmasının yalnızca eserlerin geri getirilmesiyle sınırlı olmadığını vurgulayan Bakan Mehmet Nuri Ersoy, amaçlarının kültür varlığı kaçakçılığına karşı toplumsal farkındalığı artırmak ve sürdürülebilir bir koruma sistemi oluşturmak olduğunu belirtti. Ersoy, "Bu topraklardan yasa dışı yollarla çıkarılmış her kültür varlığı ait olduğu yere dönene kadar aynı kararlılıkla çalışmayı sürdüreceğiz." diyerek Türkiye'nin kültürel mirasını koruma mücadelesinin devam edeceğini vurguladı. (Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı)
