(ÖZEL HABER) - Uşak Kent Tarihi Müzesi sorumlusu arkeolog Cengiz Doğan, kentin basın yayın geçmişine ışık tutan kapsamlı bir derlemeyi www.usakhabergazetesi.com.tr ile paylaştı. 1949 yılında kurulan ilk matbaadan başlayarak gazeteler ve dergiler üzerinden Uşak’ın kültürel hafızası yeniden gündeme taşındı.
Uşak’ta Basının Temeli 1949’da Atıldı
Doğan’ın aktardığı bilgilere göre, Uşak’ta basın yayın faaliyetlerinin temeli 1949 yılında Paşa Hanı altında kurulan ilk matbaa ile atıldı. Bu matbaa yalnızca basım işleriyle sınırlı kalmadı, aynı zamanda kentin ilk gazetesi olan haftalık KURULTAY Gazetesi’ni de yayın hayatına kazandırdı. Kurtuluş Savaşı’nda önemli rol üstlenen, aynı zamanda belediye başkanlığı ve milletvekilliği yapan Alaaddin Tiritoğlu tarafından kurulan gazetenin yazı işleri müdürlüğünü Celal Kağnıcıoğlu üstlendi. KURULTAY Gazetesi, 1951 yılına kadar yayınını sürdürdü.
1950’li Yıllarda Gazetecilik Hareketlendi
Uşak’ta ikinci gazete 15 Şubat 1954’te yayımlanan DEMOKRAT UŞAK oldu. İsmail Saraçoğlu, Asaf Akdemir ve Necmettin Tardu ortaklığıyla kurulan gazetenin yazı işleri müdürlüğünü Hüseyin Teker yürüttü. Gazete, 22 Ocak 1962’de VATANDAŞ adıyla yayın hayatına devam etti. Baş yazarlığını Reşit Özçoban’ın yaptığı gazete, dönemin önemli yayın organlarından biri haline geldi.
Aynı dönemde Ahmet Seyhan’ın HÜR UŞAK, Ali Uluğ’un MURAT ve Celal Kağnıcıoğlu’nun HALKIN SESİ gazeteleri yayımlandı. Bunun yanında HALK YOLU ve DUMLUPINAR gazeteleri de basıldı. Ancak kentte yeterli matbaa bulunmaması nedeniyle gazetelerin İzmir, Afyon ve Eskişehir’de basılması, yayınların uzun ömürlü olmasını zorlaştırdı.
Yeni gazeteler, kısa soluklu yayınlar
1 Haziran 1956’da Hüseyin Gürel’in sahibi olduğu GÜREL Gazetesi yayın hayatına başladı. Yazı işleri müdürlüğünü Ziya Karaman’ın yaptığı gazete, 1965 yılında Saraçoğlu Matbaası’na devredildi. 1957’de Tekin Matbaası tarafından basılan 30 AĞUSTOS Gazetesi ise 1960 yılında kapandı. 30 Haziran 1964’te Ş. Başakçı’nın sahibi olduğu ÜLKÜ Gazetesi günlük olarak yayımlanmaya başladı. 1967’de Sezai Duman’ın kurduğu UŞAK POSTASI da dönemin dikkat çeken yayınları arasında yer aldı.
Uşak Haber Gazetesi Uzun Soluklu Oldu
1979 yılında yayın hayatına başlayan ve 2025 yılına kadar aralıksız çıkan Uşak Haber Gazetesi, kentin en uzun soluklu gazetelerinden biri olarak öne çıktı. Özler Matbaası tarafından basılan gazete, Aşkın, Coşkun ve Taşkın Özler kardeşler tarafından kuruldu. 2025 tarihinde Uşak Haber Gazetesi ve Uşak Olay Gazetesi, Gazete UŞAK adı altında birleştiler ve Günlük Uşak’ta çıkan Vasıflı Basın İlan Kurumuna bağlı tek gazete olarak yayın hayatını sürdürüyorlar.
Uşak’ta Dergicilik Faaliyetleri
Kentte ilk dergi 1967 yılında Nevzat Sebüktey tarafından çıkarılan AKIN Dergisi oldu. Aylık olarak yayımlanan dergi, 24 sayfa olarak başlayıp ilerleyen sayılarda 36 sayfaya ulaştı ve 22 sayı sürdü.
1969 yılında yayımlanan DÜNKÜ BUGÜNKÜ UŞAK Halk Eğitime Yardım Dergisi ise 8 sayı çıkarak kısa süreli bir yayın hayatı geçirdi. 1978-1979 yılları arasında UŞAK HALK EĞİTİM DERGİSİ 6 sayı yayımlandı. 1975 yılında Hamza Anaç tarafından çıkarılan MİLLİ HAKİMİYET Dergisi tek sayıda kaldı. 1989 yılında Ankara Uşaklılar Derneği tarafından UŞAK DÜNÜ BUGÜNÜ YARINI Dergisi yayımlandı. İstanbul Uşaklılar Vakfı ise SADEŞLER Bülteni’ni çıkardı.
Çok Sayıda Yayın Kent Hafızasında Yer Aldı
Doğan’ın derlemesine göre Uşak’ta farklı dönemlerde yayımlanan çok sayıda gazete ve dergi bulunuyor. VATANDAŞ-PANAYIR, UFUK, PINAR, ASENA, HAYKIRIŞ, KAYNAK, EGESES, GERÇEK, YÖNELİŞ, GAZETE64, UŞAK TARIM, YÖREM, İSTİKBAL, USİAD DERGİSİ, KENT, ÖZGÜR DÜŞÜNCE, ÇAĞLAYAN, UŞAK EGEMEN, NİTELİK, YENİ UŞAK, ÇAĞDAŞ HABERCİ ve OLAY gibi yayınlar kent basınının gelişim sürecine katkı sundu.
Kent Müzesinde İncelenebiliyor
Cengiz Doğan, derlediği gazete ve dergi örneklerinin yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı’ndan temin edilen gazete kupürlerinin Uşak Belediyesi Kent Tarihi Müzesi Basın Bölümü’nde incelenebileceğini belirtti. Müze kütüphanesinde yer alan kaynaklar da araştırmacılar için önemli bir arşiv niteliği taşıyor. Uşak’ın basın serüveni, yerel gazeteciliğin zorluklarına rağmen kentin kültürel ve toplumsal hafızasını bugünlere taşıyan önemli bir miras olarak dikkat çekmeye devam ediyor.
