(ÖZEL HABER) - Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan “Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, 12 Ağustos 2026 tarihli ve 33338 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı. Türkiye genelinde uygulanacak değişiklik Uşak’taki bina yıkımlarını da doğrudan ilgilendiriyor. Özellikle kentsel dönüşüm, riskli yapıların yenilenmesi, eski binaların kaldırılması ve yeni inşaat öncesinde gerçekleştirilen yıkımlarda uyulacak kurallar yeniden düzenlendi.
Uşak’ta 18,50 Metre Detayına Dikkat
Yönetmelikte yapılan önemli değişikliklerden biri fenni mesul görevlendirilmesinde uygulanan yükseklik sınırı oldu. Daha önce 21,50 metre olan bina yüksekliği sınırı 18,50 metreye düşürüldü. Buna göre yeni düzenlemenin kapsamına giren yıkımlarda fenni mesul görevlendirilmesi gerekecek. Üstelik 18,50 metrenin altında kalan yapılarda da otomatik bir muafiyet söz konusu olmayacak. Yapının bulunduğu alan, çevredeki binalar ve diğer riskler değerlendirilerek ilgili idare tarafından fenni mesul görevlendirilmesi talep edilebilecek. Bu değişiklik özellikle yapılaşmanın yoğun olduğu Uşak kent merkezindeki yıkım çalışmalarında önem taşıyor.
“Yüksek Yapı” İçin İki Önemli Ölçü Belirlendi
Yönetmeliğe ilk kez “Yüksek Yapıların Yıkımına İlişkin Özel Kurallar” bölümü de eklendi. Yeni düzenlemeye göre bina yüksekliği 21,50 metreden veya yapı yüksekliği 30,50 metreden fazla olan binalar, yıkım hükümleri bakımından yüksek yapı kapsamında değerlendirilecek. Bu yapılarda yıkımın hangi yöntemle yapılabileceğinden yıkım planının içeriğine, kullanılacak makinelerden görev yapacak uzmanların niteliklerine kadar birçok konu özel kurallara bağlandı.
Patlayıcıyla Yıkımda Önceden Hesap Yapılacak
Yüksek yapıların patlayıcı kullanılarak yıkılması halinde süreç çok daha ayrıntılı şekilde yürütülecek. Yapının patlatma sonrasında nasıl yıkılacağı önceden hesaplanacak. Patlamanın çevredeki binalar ve altyapı tesisleri üzerindeki olası etkileri teknik hesap ve modellemelerle ortaya konulacak. Binanın kendi üzerine çöktürülmesi veya belirlenen bir yöne devrilmesi gibi yıkım senaryoları hazırlanarak raporlanacak. Hazırlanan rapor yıkım planına eklenecek ve ilgili idareye sunulacak. İdarenin uygun bulmasının ardından yıkım ruhsatı düzenlenebilecek.
Hava Durumu Bile Yıkım Planına Girecek
Patlayıcı kullanılan yıkımlarda meteorolojik şartların da dikkate alınması zorunlu olacak. Patlatma ve yıkım süreci ölçüm sistemleriyle takip edilecek ve görüntü kayıtları alınacak. Çalışmalar ise alanında uzman kişiler tarafından gerçekleştirilecek. Böylece özellikle çevresinde konut, iş yeri, yol veya altyapı tesisleri bulunan yapılarda yıkımın çevre üzerindeki etkilerinin önceden belirlenmesi amaçlanıyor.
Yıkım Alanının Çevresinde Yeni Güvenlik Tedbirleri
Yönetmelik değişikliği yalnızca yüksek binaların nasıl yıkılacağını değil, yıkım sahalarının güvenliğini de kapsıyor. Yapının özellikleri, kullanılacak yıkım yöntemi ve çevrede oluşturabileceği risklere göre perdeleme sistemleri, örtülü yollar ve koruma fanları gibi tedbirlerin uygulanması zorunlu hale getirilebilecek. Bu tedbirlerle yıkım sırasında meydana gelebilecek parça düşmesi ve benzeri tehlikelere karşı çalışanların yanı sıra çevrede bulunan vatandaşların ve yapıların korunması öngörülüyor.
Yıkım Ruhsatının Süresi Uzatılabilecek
Düzenlemede yıkım ruhsatlarına ilişkin de değişikliğe gidildi. Risk durumu veya mücbir sebeplerin ortaya çıkması halinde yıkım ruhsatının geçerlilik süresi, ilgili idarenin uygun görmesi şartıyla 3 aya kadar uzatılabilecek. Böylece çeşitli nedenlerle süresi içerisinde tamamlanamayan yıkımlarda idarenin değerlendirmesiyle ek süre verilmesinin önü açıldı.
Uşak’taki Eski Binaların Yıkımını da İlgilendiriyor
Yeni kurallar Uşak açısından özellikle kent merkezindeki eski yapı stokunun yenilenmesi sürecinde önem taşıyor. Uşak’ta yapılaşmanın yoğun olduğu bölgelerde gerçekleştirilecek yıkımlarda çevredeki binaların, iş yerlerinin, yayaların ve araç trafiğinin güvenliği daha fazla ön plana çıkacak. Yönetmelikle yüksek yapıların yıkımında planlama, projelendirme, uygulama ve denetim aşamalarındaki kurallar daha ayrıntılı hale getirildi. Yüksek yapıların yıkımına ilişkin getirilen yeni hükümlerde sektörün hazırlık yapabilmesi için yönetmeliğin yayımlandığı tarihten itibaren 1 yıllık geçiş süresi öngörüldü. (Kaynak: Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı)
