(ÖZEL HABER) – Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan “İl ve Annenin Eğitim Durumuna Göre Toplam Doğurganlık Hızı” verileri, Uşak’taki dikkat çeken demografik değişimi ortaya koydu. Açıklanan verilere göre kentte eğitim seviyesi yükseldikçe doğurganlık oranı belirgin şekilde düşüyor.
2025 yılı verilerine göre Uşak’ta toplam doğurganlık hızı 1,17 olarak açıklanırken, en yüksek oran ilkokul mezunu annelerde görüldü. Üniversite mezunu kadınlarda ise çocuk sayısının kritik seviyelere kadar düştüğü dikkat çekti.
Uşak’ta En Yüksek Doğurganlık İlkokul Mezunlarında
TÜİK’in yayımladığı verilere göre Uşak’ta 2025 yılı itibarıyla, Okuma yazma bilmeyen ya da bir okul bitirmeyen annelerde doğurganlık hızı 1,33, İlkokul mezunlarında 2,34, İlköğretim ve ortaokul mezunlarında 1,63, Lise mezunlarında 1,03, Yükseköğretim mezunlarında ise 1,13 olarak kayıtlara geçti. Veriler, özellikle lise ve üniversite mezunu kadınlarda çocuk sahibi olma oranının nüfus yenilenme seviyesinin oldukça altında kaldığını ortaya koydu.
Son 5 Yılda Dikkat Çeken Gerileme
Uşak’ta toplam doğurganlık hızındaki düşüş son yıllarda daha da belirgin hale geldi. 2020 yılında 1,45 olan toplam doğurganlık hızı, 2025 yılında 1,17’ye kadar geriledi. Özellikle yükseköğretim mezunu kadınlarda oranların uzun süredir düşük seviyede seyretmesi dikkat çekiyor. 2020 yılında Uşak’ta yükseköğretim mezunu kadınlarda doğurganlık hızı 1,44 seviyesindeyken, 2025 yılında bu oran 1,13’e kadar düştü.
Uşak’ta Sosyal Yapı Değişiyor
Uzmanlara göre eğitim seviyesinin yükselmesiyle birlikte kariyer planlaması, ekonomik kaygılar, yaşam maliyetleri, evlilik yaşının yükselmesi ve büyükşehir odaklı yaşam tercihleri çocuk sahibi olma eğilimini doğrudan etkiliyor. Uşak’ta özellikle genç nüfusun eğitim ve iş nedeniyle İzmir, Ankara ve İstanbul gibi büyük kentlere yönelmesi de doğum oranlarını etkileyen temel faktörler arasında gösteriliyor. Kentte artık daha küçük aile yapılarının yaygınlaşmaya başladığı, tek çocuklu aile oranının arttığı değerlendiriliyor.
Türkiye Genelinde Benzer Tablo Var
Türkiye genelinde de eğitim seviyesi yükseldikçe doğurganlık hızının düştüğü görülüyor. 2025 yılı verilerine göre Türkiye’de toplam doğurganlık hızı 1,42 olurken, yükseköğretim mezunu kadınlarda bu oran 1,24 seviyesinde kaldı. Uşak’ın ise özellikle lise mezunu kadınlarda 1,03’lük oranla Türkiye ortalamasının da altına düştüğü dikkat çekti.
Uzmanlardan “Yaşlanan Nüfus” Uyarısı
Demografi uzmanları, doğurganlık hızının 2,10 seviyesinin altında kalmasının uzun vadede yaşlı nüfus oranını artırabileceğine dikkat çekiyor. Uşak’ta son yıllarda düşen doğum oranlarıyla birlikte okul çağındaki çocuk sayısında da azalma beklendiği ifade ediliyor. Uzmanlar, genç nüfusu kentte tutacak ekonomik ve sosyal politikaların önemine dikkat çekerken, Uşak’ın önümüzdeki yıllarda daha yaşlı bir nüfus yapısına doğru ilerleyebileceği değerlendiriliyor.
