Uşak’ta çölyak hastalığı ve glutensiz beslenme konusunda vatandaşlara önemli uyarılar geldi. Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyetisyeni Erol Aktay, hastalığın belirtilerinden günlük beslenmede dikkat edilmesi gereken noktalara kadar merak edilen konuları anlattı. Çölyak, gluten tüketiminin bağışıklık sisteminde oluşturduğu tepki sonucu ince bağırsağın zarar gördüğü kronik bir hastalık. Sağlık Bakanlığı da hastalığın çok hafif şikayetlerle seyredebileceği gibi karın ağrısı, şişkinlik, ishal ve kansızlık gibi farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyor.
Sadece Karın Ağrısı Olarak Görülmüyor
Diyetisyen Erol Aktay'ın verdiği bilgilere göre karın ağrısı, şişkinlik ve ishal çölyakta karşılaşılabilecek belirtiler arasında. Demir eksikliği ve yorgunluk da hastalığın işaretlerinden olabiliyor. Ancak bu şikayetlerin bulunması tek başına çölyak tanısı anlamına gelmiyor. Tanıda hekim değerlendirmesinin ardından kan testleri kullanılıyor ve gerekli durumlarda endoskopiyle ince bağırsaktan alınan biyopsilerden yararlanılıyor.
Buğdayın Yanında Arpa ve Çavdara da Dikkat
Gluten denildiğinde ilk akla gelen buğday olsa da gluten yalnızca buğdayla sınırlı değil. Arpa ve çavdar da doğal olarak gluten içeren tahıllar arasında bulunuyor. Dolayısıyla çölyak tanısı alan bir kişinin günlük beslenmesinde yalnızca ekmeği bırakması yeterli değil. Makarna, unlu mamuller ve işlenmiş gıdalar başta olmak üzere satın alınan ürünlerin içeriklerinin kontrol edilmesi gerekiyor. Hazır gıdalarda etiket okumanın önemine Sağlık Bakanlığı da özellikle dikkat çekiyor.
Çölyak Hastaları İçin Diyet Ömür Boyu Sürüyor
Çölyak hastalığının temel tedavisi sıkı bir glutensiz beslenme düzeni. Hastalığın tedavisinde glutensiz diyetin yaşam boyu uygulanması gerekiyor. Diyete uyulması bağırsaktaki hasarın iyileşmesine yardımcı olurken yeniden oluşabilecek hasarın da önüne geçiyor. Burada yalnızca gıdanın kendisi değil, hazırlanma şekli de önem taşıyor. Glutensiz bir yiyeceğin gluten içeren başka bir ürünle hazırlanırken temas etmesi çapraz bulaşa yol açabiliyor. Bu nedenle özellikle ortak mutfaklarda hazırlama, saklama ve servis aşamalarında dikkat gerekiyor.
“Glutensiz Besleneyim” Diyerek Diyete Başlamayın
Aktay'ın dikkat çektiği en önemli noktalardan biri ise henüz çölyak tanısı almamış kişilerin kendi kararıyla glutensiz beslenmeye başlamaması. Uzman kaynaklar da bu uyarıyı destekliyor. Çölyak şüphesi bulunan kişinin testlerden önce gluteni beslenmesinden çıkarması, yapılacak testlerin sonuçlarını etkileyebiliyor. Ayrıca tıbbi gereklilik bulunmadan ve uzman desteği alınmadan uygulanan glutensiz beslenme, bazı besin öğelerinin yeterince alınamamasına yol açabiliyor.
Bu nedenle gluten tüketiminin ardından sürekli sindirim problemi yaşayan Uşaklıların kendi kendine diyet uygulamak yerine önce hekime başvurması, tanı konulması halinde beslenme programını da diyetisyen desteğiyle oluşturması gerekiyor.
